آلفرد لوثار وگنر

زندگی و دستاوردهای علمی

شهرت اصلی این دانشمند بابت نظریهٔ جابه‌جایی قاره‌هاست که آن را در سال ۱۲۹۴ خورشیدی ارائه کرد. بر اساس این نظریه قارههای زمین دارای حرکت بسیار کند هستند. با این وجود وگنر نتوانست سازوکار این حرکت را اثبات کند. بزرگ‌ترین ایرادی که به نظریهٔ وگنر وارد شد، ناتوانی او در توضیح چگونگی جا به جایی قاره‌ها بود؛ زیرا بستر اقیانوس‌ها محکم است و چنین نیست که قاره‌ها به آسانی بتوانند بر روی آن‌ها حرکت کنند. وگنر دو منبع انرژی برای اشتقاق قاره‌ها در نظر گرفت که یکی از آن‌ها چرخش زمین و دیگری نیروی جزر و مد بود. هارولد جفریز فیزیک‌دانی که هم عصر وگنر بود، نظر او را رد کرد و بیان داشت چنین نیروی جزر و مدی که بتواند قاره‌ها را جابه‌جا کند، می‌تواند در عرض چند سال سرعت دوران زمین را نصف کند؛ در حالی که زمین‌شناسی اسکاتلندی به نام هولمز، وجود جریان هاف همرفتی در داخل گوشته زمین را دلیل احتمالی حرکت قاره‌ها معرفی کرد. این نظریه بیشتر بر اساس شواهد موجود شکل گرفته بود لذا این فرضیه تا ۳۸ سال پس از فوت او، یعنی در سال ۱۹۶۸ میلادی که مدارک معتبری بر اساس اکتشافات مختلف مبنی بر جابجایی قاره‌ها به دست آمد، پذیرفته نشد. در زمان حیاتش، وی به علت خدماتش به هواشناسی و هم چنین پیشرو در زمینهٔ تحقیقات قطب مشهور بود. دلایل وگنر برای جابه جایی قاره‌ها تشابه کنارهٔ قاره‌ها با هم که مانند یک پازل جور می‌شود و وجود فسیل‌های مشابه در بعضی قاره‌ها که زیستگاه‌های مشترکی داشته‌اند. در نهایت زمین‌شناس اسکاتلندی به نام هولمز بیان کرد که جریان همرفتی درون گوشته باعث حرکت ورقه‌ها می‌شود و این نظریه تا امروز از اعتبار خود برخوردار است.